Bệnh lây truyền qua véc-tơ là bệnh lây lan qua vết cắn của côn trùng nhiễm bệnh, chẳng hạn như muỗi, ve, ruồi cắn hoặc bọ chét. Những loài côn trùng này mang theo vi-rút hoặc vi khuẩn và truyền sang người khi chúng cắn.  

Một số bệnh lây truyền qua véc-tơ có thể ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai, đặc biệt là ở một số nơi trên thế giới: 

• Vi-rút sốt xuất huyết lây lan qua vết đốt của muỗi Aedes nhiễm bệnh. Bệnh này phổ biến ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới và là một trong những bệnh lây truyền qua véc-tơ phổ biến nhất trên toàn thế giới. Bệnh có thể gây sốt cao, đau nhức cơ thể, và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến chảy máu và phải nhập viện.  

• Vi-rút Zika cũng được truyền qua muỗi Aedes. Ngoài ra, bệnh có thể lây truyền qua đường tình dục và từ mẹ sang con. Hầu hết mọi người đều có triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng nào, nhưng vi-rút Zika nếu lây nhiễm trong thai kỳ có thể gây ra dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.  

• Vi-rút Oropouche lây lan qua vết cắn của những con ruồi nhỏ gọi là ruồi nhuế. Loài này được tìm thấy ở Nam Mỹ, Trung Mỹ và vùng Caribe. Loại vi-rút này gây ra các triệu chứng như sốt, đau đầu và đau khớp.  

• Vi-rút Chikungunya cũng lây lan qua vết cắn của muỗi Aedes nhiễm bệnh. Bệnh này gây sốt và đau khớp nghiêm trọng có thể kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.  

Các bệnh lây truyền qua véc-tơ có thể lây lan ở bất kỳ nơi nào trên thế giới có côn trùng cắn hoạt động, đặc biệt là ở những vùng có khí hậu ấm hơn và trong những mùa ấm hơn. Ở Hoa Kỳ, quý vị có nguy cơ mắc bệnh cao hơn vào mùa xuân, mùa hè và đầu mùa thu, đặc biệt là ở các tiểu bang và khu vực có khí hậu ấm hơn, chẳng hạn như Florida, Texas, Nam California, Arizona, Hawaii, Puerto Rico và Quần đảo Virgin thuộc Hoa Kỳ. Nguy cơ cũng tăng lên khi quý vị đi du lịch đến những vùng có khí hậu nhiệt đới, nơi những căn bệnh này phổ biến hơn, bao gồm Trung Mỹ, Nam Mỹ, vùng Caribe, một số vùng ở Châu Phi và Nam/Đông Nam Á.   

Nhưng do việc đi lại nhiều hơn và khí hậu thay đổi, hiện nay một số căn bệnh thuộc loại này xuất hiện ở những khu vực mà trước đây chúng chưa từng xuất hiện. Ngoài ra, vì muỗi Aedes có thể mang nhiều loại vi-rút nên quý vị có thể bị nhiễm nhiều bệnh cùng một lúc hoặc vào nhiều thời điểm khác nhau trong cuộc đời.  

Ngunit dahil sa mas maraming paglalakbay at pagbabago sa klima, ang ilan sa mga sakit na ito ay matatagpuan na ngayon sa mga lugar kung saan hindi pa sila nakikita noon. Gayundin, dahil ang mga Aedes na lamok ay maaaring magdala ng mahigit sa isang virus, posibleng mahawaan ng maraming sakit sa parehong oras o sa iba't ibang oras sa iyong buhay.  

Có. Một số bệnh lây truyền qua véc-tơ có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng trong thai kỳ. Ví dụ: nhiễm sốt xuất huyết có thể làm tăng nguy cơ phải nhập viện, chảy máu nhiều hoặc cần được chăm sóc đặc biệt. Các bệnh khác, như bệnh chikungunya và zika, thường nhẹ hơn nhưng vẫn có thể gây ra các triệu chứng như sốt, đau khớp hoặc mệt mỏi, có thể dẫn đến các biến chứng thai kỳ. Tùy theo căn bệnh cụ thể, các rủi ro có thể bao gồm sinh non, trẻ nhẹ cân, thai chết lưu hoặc các vấn đề liên quan đến sinh nở khác. 

Có. Nhiều bệnh lây truyền qua véc-tơ có thể truyền từ phụ nữ mang thai sang thai nhi. Đây được gọi là bệnh truyền nhiễm bẩm sinh. Trong một số trường hợp, những bệnh truyền nhiễm này có thể dẫn tới dị tật bẩm sinh. Ví dụ: vi-rút Zika có liên quan đến chứng đầu nhỏ, một tình trạng khiến não của thai nhi nhỏ hơn bình thường. Điều này có thể gây ra các vấn đề lâu dài về phát triển não bộ, cũng như suy giảm thính lực, thị lực và rối loạn nhận thức.  

Nguy cơ dị tật bẩm sinh và mức độ nghiêm trọng của dị tật có thể khác nhau tùy theo từng bệnh cụ thể và giai đoạn mang thai khi nhiễm bệnh. Để biết thêm thông tin, quý vị có thể truy cập tài nguyên của Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) về vi-rút Chikungunya, Dengue, Oropouche và Zika.  

Hiện nay vẫn chưa có vắc-xin nào có thể ngăn ngừa bệnh do vi-rút Oropouche và Zika gây ra. Vắc-xin phòng sốt xuất huyết Dengvaxia không có sẵn ở Hoa Kỳ và không được khuyến cáo sử dụng trong thai kỳ. Do nhu cầu toàn cầu thấp, nhà sản xuất có kế hoạch sẽ ngừng sản xuất Dengvaxia vào cuối năm 2026.  

Có hai loại vắc-xin được phê duyệt để ngăn ngừa vi-rút Chikungunya tại Hoa Kỳ: vắc-xin sống giảm độc lực (có tên là IXCHIQ) và vắc-xin dạng hạt giống vi-rút (có tên là VIMKUNYA). Những loại vắc-xin này thường không được khuyên dùng trong thai kỳ nhưng có thể lựa chọn sử dụng sau khi sinh hoặc trong những trường hợp có nguy cơ lây nhiễm cao. Các khuyến cáo mới về vắc-xin VIMKUNYA trong thai kỳ và khi cho con bú hiện đang được xem xét. Quý vị có thể trao đổi với nhà cung cấp dịch vụ y tế xem việc tiêm vắc-xin sau khi mang thai có phù hợp với quý vị hay không, đặc biệt nếu quý vị sinh sống hoặc có kế hoạch đi du lịch đến những khu vực bệnh sốt chikungunya phổ biến. 

Hãy thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau đây để bảo vệ bản thân khỏi vết cắn của các véc-tơ mang mầm bệnh: 

Trước khi đi du lịch 

• Khi lập kế hoạch du lịch quốc tế, hãy truy cập Danh Sách Điểm Đến Du Lịch của CDC để xem liệu có khuyến cáo chuẩn bị cho chuyến đi đến điểm đến mà quý vị quan tâm hay không. 

• Tránh đi lại không cần thiết đến những khu vực có nguy cơ cao mắc các bệnh lây truyền qua véc-tơ. Kiểm tra Thông Báo Sức Khỏe Khi Đi Du Lịch của CDC để biết thông tin mới nhất. 

• Sử dụng Trang Dành Cho Du Khách Mang Thai của CDC để biết các lời khuyên chuẩn bị chung. 

Trong khi đi du lịch 

• Mặc áo dài tay và quần dài khi ra ngoài trời. 

• Thoa thuốc chống côn trùng đã được đăng ký với Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) lên da và quần áo. 

• Tránh hoạt động ngoài trời vào lúc chạng vạng và bình minh khi muỗi hoạt động mạnh nhất.  

• Giảm thiểu việc tiếp xúc với nguồn nước mở bên ngoài và tại nhà vì đây là nơi sinh sản của các véc-tơ truyền bệnh.  

• Đóng kín cửa ra vào, cửa sổ hoặc sử dụng quạt, màn chống muỗi hoặc lưới chắn ở cửa sổ và cửa ra vào để ngăn ngừa tiếp xúc với véc-tơ truyền bệnh. 

Sau khi đi du lịch 

• Nếu quý vị có bất kỳ triệu chứng nào, chẳng hạn như sốt, đau đầu, đau khớp hoặc phát ban, hãy đến gặp bác sĩ chăm sóc sức khỏe sớm nhất có thể.  

Một cách bảo vệ bản thân là sử dụng thuốc chống côn trùng đã được đăng ký với EPA. Những loại thuốc chống côn trùng này vừa an toàn vừa hiệu quả, ngay cả trong thai kỳ. Tìm kiếm các sản phẩm có chứa:  

• N, N-diethyl-meta-toluamide (DEET)  

• Tinh dầu khuynh diệp chanh  

• Picaridin  

• Para-menthane-diol 

• IR353  

Quý vị có thể còn tìm thấy các sản phẩm tự nhiên như vòng đeo tay, kem dưỡng da, miếng dán hoặc nến sử dụng tinh dầu (như bạc hà, sả, hương thảo hoặc sả chanh). Mặc dù những sản phẩm này có vẻ an toàn hơn, nhưng chưa được đăng ký với EPA và chưa được chứng minh là có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh lây truyền qua muỗi.   

Vì không có vắc-xin phòng ngừa tất cả các bệnh do lây truyền qua véc-tơ nên việc bảo vệ bản thân trong thai kỳ cũng bao gồm việc tránh đi lại không cần thiết. Trước khi đặt chuyến đi, hãy nhớ kiểm tra Thông Báo Sức Khỏe Khi Đi Du Lịch của CDC để biết những khu vực cần tránh đi du lịch.